Kreu i Partisë Demokratike, Sali Berisha, në një konferencë për mediat, deklaroi se është zbuluar skema e patronazhimit në Fier, e cila drejtohej nga zv/kryeministrja Lubi Balluku dhe shtrihej deri te emigrantët shqiptarë. Berisha theksoi se patronazhistët nuk janë militantë partie, por nëpunës shtetërorë në institucione të ndryshme publike, të cilët me akses në databaza shtetërore ushtrojnë presion, intimidim dhe shantazh ndaj qytetarëve për të siguruar vota për Partinë Socialiste.
Ai sqaroi se struktura e patronazhistëve përfshinte punonjës në arsim, shëndetësi, administratë tatimore, drejtësi, dhe siguri, të cilët mblidhnin dhe raportonin të dhëna personale për qytetarët dhe monitoronin votuesit gjatë fushatës dhe në ditën e votimit, përfshirë edhe konfiskimin e kartave të identitetit dhe kërcënime.
Berisha denoncoi gjithashtu përfshirjen e kësaj skeme edhe në diasporë, ku emigrantët shqiptarë u shantazhuan dhe u kontrolluan me detyrë nga drejtues dhe zyrtarë të administratës, të cilët kishin për detyrë të siguronin prova se votuesit mbështesnin Partinë Socialiste, duke përdorur presion për statusin e punës dhe shërbimet për familjarët jashtë vendit.
Fjala e Berishës:
Çfarë është një Patronazhist? Jo një militant socialist, por një nëpunës i shtetit. Kjo është e vërteta.
Ndryshe nga militantët tradicionalë partiakë, patronazhistët modernë janë:
* Punonjës publikë në arsim, shëndetësi, infrastrukturë, administratë tatimore, qeverisje vendore, madje edhe në drejtësi, mbrojtje dhe siguri.
* Të pajisur me akses në databaza shtetërore dhe me pushtet institucional mbi nevojat e përditshme të qytetarëve (licenca, leje, ndihmë sociale, punësim).
* Ngarkuar jo vetëm me bindjen e votuesve, por edhe me intimidim, shantazh, mohimin e shërbimeve, dhe mbikëqyrje ditën e votimit, deri në konfiskim kartash ID apo kërcënime, (siç është raportuar në Vorë, Tiranë, Laprakë, Fier, Elbasan, Dibër etj).
Sistemi i patronazhimit shtrihet edhe te emigrantët shqiptarë:
* Qytetarët jashtë vendit u kontaktuan nga patronazhistë ose persona të lidhur me Partinë Socialiste.
* Drejtorë dhe zyrtarë të lartë të administratës publike u dërguan dhe qëndruan në shtete të ndryshme me detyra të përcaktuara: për të kontaktuar, regjistruar, kontrolluar dhe siguruar prova se votuesit e patronazhuar votuan për kandidatët e PS.
* Votuesit në diasporë u shantazhuan që statusi i punës apo shërbimeve për familjarët e tyre do të kushtëzoheshin nga vota e tyre për PS.
* Ka raportime të shumta për tentative dhe blerje të votave në diapsorë
* PD ka siguruar prova të shumta konkrete që vërtetojnë që diaspora u kontrollua, u frikësua, u manipulua dhe vota u devijua para shpalljes së rezultatit.
Por të gjitha këto prova, fshihen, zhduken nga Altin Troplini kreu i mbrojtjes së krimit elektoral.
Sistemi i patronazhimit, Qarku Fier
Në krye të procesit të patronazhimit qëndron Lubi Balluku, Zv. Kryeministre famëzeze, Koordinatore Politike e PS-së në Qarkun Fier.
Ndër të vijnë direkt Kryetarët e Bashkive në Qarkun Fier, Ministra, zëvendësministra, funksionarë të lartë në administratën publike. Një pjesë e tyre bënë dorëheqje fiktive nga postet e tyre, për të bërë fushatë aktive në Qarkun Fier apo në Diasporë nën urdhërat e Lubisë, ndërkohë që vijonin e drejtonin punën në drejtoritë e tyre.
Drejtuesit e drejtorive të pushtetit vendor dhe qendror si dhe të agjencive publike.
Në zgjedhjet Parlamentare 2025, Fieri u shfaq si një nga rastet tipike të kontrollit elektoral nga Partia shtet, përmes abuzimit me administratën publike dhe mbledhjes së paligjshme të të dhënave personale.
* Në thelb të skemës:
* Rrjet patronazhimi i strukturuar
* Punonjës civilë të administratës publike me role partiake
elektorale
* Shkelje e ligjit kombëtar dhe e standardeve ndërkombëtare
* Për çdo Qendër Votimi në Fier:
* PS caktoi përgjegjës Drejtues ne administratën publike
* Këta nuk ishin vullnetarë apo militantë partie, por punonjës shtetërorë, që paguhen me rrogat, me lekët të taksëpaguesve shqiptarë.
* Shumë prej tyre mbanin pozicione të larta në institucione publike.
Patronazhistët të Punësuar në institucione publike lokale dhe qendrore
* Bashki, drejtoritë bashkiake dhe njësitë administrative (p.sh., Bashkia Fier, Ujësjellës- Kanalizime Fier)
* Institucionet shëndetësore (p.sh., Spitali Rajonal
Fier, të gjitha qendrat shëndetësore)
* Institucionet arsimore (shkolla dhe kopshte)
* Degët rajonale të agjencive kombëtare dhe ndërmarrjeve shtetërore (OST, ADISA, Agjencia Rajonale e Mjedisit, Drejtoria e Tatimeve Fier,
Shërbimeve të Transportit Rrugor Fier, Drejtoria Rajonale e Shërbimeve Sociale, Burgu i Fierit ose Institucioni i Vuajtjes së Dënimit Fier, Shërbimi i Provës, Albpetrol etj.)
Detyrat e caktuara drejtuesve te institucioneve/ koordinatorëve politike
Secili prej patronazhistëve të punësuar nga shteti kishte për detyrë mbledhjen dhe raportimin e të dhënave personale të detajuara për punonjësit civilë brenda institucionit të tyre ose nën-rajonit gjeografik (p.sh., Rajoni 1 ose 2-Fier).
Të dhënat e mbledhura përfshinin për çdo punonjës të drejtorisë / sektorit që drejtonin:
* Emrat e plotë, numrat e ID-së, numrat e telefonit dhe pozicionet/afiliacionet institucionale
* Qendra e Votimit (QV) ku ishte i regjistruar secili punonjës
* Kontaktet personale dhe lidhjet familjare
* Përcaktimi politik ose përkatësia partiake (anëtar, mbështetës, etj.)
* Data e fillimit të punësimit (shumë prej tyre të punësuar rishtazi, punësime elektorale)
Data basë-Patronazhimi
Të dhëna mblidheshin dhe centralizoheshin në mënyrë sistematike (çdo ditë) në databaza të koduara (disa prej të cilave I kemi siguruar, shqyrtuar dhe analizuar).
Këto databaza funksiononin si instrumente të profilizimit politik dhe kontrollit elektoral, duke e lidhur secilin punonjës shtetëror me një qendër votimi dhe duke ia caktuar një ‘patronazhisti - agjenti monitorues’ për gjithë kohëzgjatjen e fushatës ose i shndërronin në patronazhistë për të kontrolluar familjarët, kushërinjtë, fqinjët e të njohurit e tjerë.
Politizimi i Administratës publike, përdorimi si mjet për qëllime elektorale
Përbën shkelje të:
* Ligjit Nr. 152/2013 ‘Për nëpunësin civil’, i cili ndalon aktivitetin politik dhe garanton neutralitetin e nëpunësve civilë.
* Neni 88 i Kodit Zgjedhor, i cili ndalon punonjësit publikë të merren me fushatë elektorale ose të ushtrojnë ndikim mbi votuesit gjatë orarit zyrtar.
* Standardeve të OSBE/ODIHR dhe Komisionit të Venecias, të cilat theksojnë ndarjen e funksioneve të shtetit nga ato të partisë në zgjedhjet demokratike.
Struktura e patronazhimit në Fier ilustron një sistem ku zyrtarët publikë u shndërruan në operativë politikë, duke përdorur funksionin e tyre zyrtar për të monitoruar, kategorizuar, intimiduar dhe ndikuar votuesit duke minuar lirinë zgjedhore, paanshmërinë administrative dhe të drejtat për mbrojtjen e të dhënave personale.